Pakt Senacki dla Warszawy


NIE MÓWMY, ŻE SIĘ NIE DA!

W Polsce system władzy lokalnej oparto na zasadzie dualizmu. Oznacza to, że część zadań wykonuje administracja rządowa podporządkowana ministrom, pozostałe zaś samorząd terytorialny reprezentujący interesy wspólnoty lokalnej. Wszelkie działania organów administracji publicznej muszą być realizowane w granicach obowiązującego prawa. Oznacza to, że organy samorządu terytorialnego mogą wykonywać powierzone im zadania jedynie na podstawie przepisów ustawowych oraz w sposób w tych ustawach wskazany. Sprawne funkcjonowanie samorządu może mieć zatem miejsce tylko wtedy, gdy ustawodawca stworzy ku temu sprzyjające warunki. Skuteczne rozwiązywanie problemów lokalnych wymaga tym samym stałej współpracy samorządu z organami ustawodawczymi (Sejm i Senat). Praktyka pokazuje jednak, że takiej współpracy brakuje, a odpowiedzią na wskazane problemy jest zwykle – „nie da się!”. Pakt Senacki dla Warszawy powstał  właśnie po to, aby się dało. Ma on służyć rozwiązaniu wielu miejskich problemów, z którymi od lat boryka się warszawski samorząd – takich jak skuteczna ochrona zabytków, ochrona przyrody, transport publiczny czy też służba zdrowia.

Postulaty

1.      Delokacja urzędów centralnych na terenie Warszawy
2.      Decentralizacja władzy w Warszawie
3.      Zmiany dotyczące skutecznej ochrony zabytków
4.      Powołanie Rady Zdrowia dla Warszawy
5.      Zintegrowanie komunikacji szynowej kolejowej z komunikacją miejską
6.      Kontrola historycznych zanieczyszczeń ziemi inwestycyjnej
7.      Program – mieszkania komunalne celowe
8.      Linowy transport napowietrzny dla ochrony środowiska w Warszawie
9.     Zwiększenie uprawnień kontrolnych związanych z miejscem docelowego zagospodarowania odpadów
10.    Utworzenie parku naukowo-technologiczneg

Komentarze


Delokacja urzędów centralnych na terenie Warszawy

Trwają prace nad koncepcją „deglomeracji” urzędów centralnych. Chodzi o lokalizowanie nowo powstających placówek poza Warszawą oraz przeniesienie tych instytucji, których nowa lokalizacja zapewniłaby zrównoważony rozwój i atrakcyjność małych miast. Tymczasem brakuje działań zmierzających do wyrównania szans prawego i lewego brzegu Wisły w Warszawie.  Większość urzędów centralnych znajduje się na brzegu lewym. Ich przeniesienie stałoby się bodźcem rozwojowym dla prawobrzeżnej Warszawy a także rozwiązałoby wiele z poważnych bolączek  miasta, w tym problemów komunikacyjnych. Odciążone zostałyby zakorkowane mosty. Rzesze urzędników znalazłoby pracę bliżej miejsca zamieszkania i  odetchnęłoby śródmieście, gdzie koncentruje się większość ministerstw.

Decentralizacja władzy w Warszawie (Ustawa Warszawska)

Niezbędna jest nowelizacja przepisów idąca w kierunku usprawnienia funkcjonowania organów stanowiących samorządu stolicy w kierunku zwiększenia roli samorządów dzielnic oraz odciążenia Rady Warszawy.  Niezbędne jest również prowadzenie do zapowiedzianej ustawy metropolitarnej (a najlepiej ustawy warszawskiej) trzech przepisów korzystnych dla Warszawy.

Pierwsza sprowadza się do prostej zasady stanowiącej, że burmistrz dzielnicy (bez żadnych dodatkowych upoważnień prezydenta miasta), jest kierownikiem zakładu pracy (w dzielnicowym ratuszu)  w rozumieniu Kodeksu Pracy.

Drugim istotnym dla dzielnic przepisem jest aby spory kompetencyjne pomiędzy organami dzielnicy a organami miasta stołecznego Warszawy rozstrzygał sąd administracyjny.  Dotychczas spory natury prawnej pomiędzy dzielnicami, a Miastem, rozstrzygała Rada Warszawy  w głosowaniu. Nie ma nic złego w sprawowaniu nadzoru przez Radę Warszawy i Prezydenta nad celowością, rzetelnością i gospodarnością dzielnic,  ale głosowanie przez Radę Miasta, czy uchwała dzielnicy jest zgodna z prawem to ewidentne wynaturzenie ustrojowe.

Trzecim przepisem powinno być aby Rada Warszawy określała tak jak obecnie (w ramach załącznika dzielnicowego) środki będące do dyspozycji dzielnic. Natomiast samorząd terytorialny dzielnic  powinien móc dysponować przeznaczonymi środkami  (przesuwać je wedle potrzeb).  Przepis ten znacznie uprości  i przyśpieszy procedurę budżetową w dzielnicach,  albowiem zmiany i przesunięcia w budżecie dzielnic nie musiałyby przechodzić przez komisje i Radę Warszawy. 

Zmiany ustawowe dotyczące ochrony zabytków

Niezbędne są zmiany ustawowe (w tym w  ustawie o ochronie zabytków)  zmierzające do wprowadzenia obowiązku dla gmin wykupu (lub przejęcia) obiektów wpisanych do rejestru zabytków w sytuacji gdy właściciel uporczywie nie wywiązuje się z obowiązku utrzymania obiektu w należytym stanie doprowadzając celowo (lub z braku środków) do rujnowania zabytku. W Warszawie od lat jest to poważny problem –  najpierw budynki latami niszczeją a gdy ich stan jest dramatyczny właściciel zgłasza się do nadzoru budowlanego i w majestacie prawa otrzymuje zgodę na rozbiórkę. A to jest podstawa do decyzji o wykreśleniu z rejestru zabytków.  Innymi słowy „ochrona” obiektów zabytkowych w praktyce nie funkcjonuje.

Powołanie Rady Zdrowia dla Warszawy

W Warszawie z powodu wielości podmiotów leczniczych (różne organy założycielskie) brakuje spójnej koordynowanej wizji opieki zdrowotnej.  Rada Zdrowia, w której miejsce znaleźliby przedstawiciele wszystkich interesariuszy, miałaby za zadanie ustalać priorytety opieki medycznej i profilaktyki dla Warszawy.

Zintegrowanie komunikacji szynowej kolejowej z komunikacją miejską

Wykorzystanie infrastruktury PKP (na przykład istniejących bocznic kolejowych) może być idealnym sposobem na usprawnienie transportu publicznego. Przykładem może być techniczna bocznica kolejowa łącząca linię kolei radomskiej z zajezdnią metra na Kabatach. Adaptacja tego szlaku komunikacyjnego jest bezkolizyjną metodą połączenia Wyczółek z tzw Wysokim Ursynowem. Takie rozwiązanie wpisuje się w postulat rozwoju komunikacji szynowej  (jako szybkiej, taniej i ekologicznej) w tym włączenia w system komunikacji miejskiej istniejących linii kolejowych.

Kontrola historycznych zanieczyszczeń ziemi inwestycyjnej

Z raportu Najwyższej Izby Kontroli wynika, że historyczne zanieczyszczenia powierzchni ziemi mogą stanowić zagrożenie dla ludzi i środowiska. Organy administracji publicznej nie znają faktycznej skali problemu. Nie funkcjonuje również prawidłowo, ani na szczeblu centralnym ani samorządowym,  system identyfikacji miejsc skażonych oraz usuwania zanieczyszczeń. Problem ten w dużym stopniu dotyczy Warszawy, gdzie liczne tereny poprzemysłowe są zagospodarowywane pod budownictwo mieszkaniowe. Wymaga to znalezienia systemowych rozwiązań.

Program – mieszkania komunalne celowe

Aby zapewnić mieszkania grupom zawodowym szczególnie potrzebnym na warszawskim rynku pracy i zachęcić ich do sprowadzenia się do Warszawy ( nauczycielom, wychowawcom przedszkolnym czy policjantom)  należy uruchomić program budowy mieszkań komunalnych celowych – dedykowanych . Przed wojną ruchliwość zawodowa nauczycieli i urzędników państwowych była znacznie większa właśnie dzięki temu, że przenosząc się razem z rodziną mieli oni zapewnione przede wszystkim mieszkanie. Warto obecnie powrócić do tych rozwiązań.

Linowy transport napowietrzny dla ochrony środowiska w Warszawie

Problemy transportowo-komunikacyjne w Warszawie to jak dotąd stały element funkcjonowania naszego miasta. Tymczasem istnieje rozwiązanie, które jednocześnie odpowiada potrzebom ochrony środowiska i może stanowić atrakcję turystyczną stolicy. Wisząca kolejka linowa jest bardzo dobrym rozwiązaniem przy istotnych różnicach poziomów na trasie a także może poruszać się nad terenami chronionymi. Połączenia takie byłoby idealne w wypadku skarpy warszawskiej. Tego typu rozwiązania funkcjonują dziś z powodzeniem na świecie. Realizacja takiego przedsięwzięcia to nie tylko  przełamanie oporu Warszawy na nowinki techniczne. To także cały gąszcz skomplikowanych regulacji prawnych. Realizując inicjatywę ustawodawczą Senat mógłby doprowadzić nie tylko do uproszczenia przepisów, ale także zainicjować całe przedsięwzięcie, i to nie tylko dla dobra Warszawy.

Zwiększenie uprawnień kontrolnych związanych z miejscem docelowego zagospodarowania odpadów

Należy doprowadzić  do zmian ustawowych, które by zagwarantowały samorządom (jako opcja a nie przymus) lepsze mechanizmy kontroli sposobu zagospodarowania odpadów od momentu ich odbioru aż po ich docelowe miejsce. Warszawę powinno być stać na najlepsze – najbardziej ekologiczne rozwiązania związane z odzyskiem i przetwarzaniem swoich własnych odpadów komunalnych. Jednocześnie trzeba stworzyć ustawowe możliwości łatwiejszego odbioru odpadów (oraz ich segregacji)  dla małych wspólnot mieszkaniowych w sytuacji gdy nie ma możliwości postawienia altanek śmietnikowych na terenie posesji zgodnie z obecnymi regulacjami prawnymi na przykład dotyczącymi prawa budowlanego.  

Utworzenie parku naukowo-technologicznego

Warszawa jako jedyny ważny ośrodek naukowy i uniwersytecki nie posiada własnego parku technologicznego. Należy stworzyć ramy prawne projektu i zarezerwować tereny należące do Skarbu Państwa. Utworzenie parku naukowo-technologicznego umożliwi wykorzystanie olbrzymiego potencjału naukowo-badawczego jakim dysponuje Warszawa oraz studiująca tu młodzież.